TRĂNG NGHẸN là bài thơ của Hoài Tường Phong vừa đoạt giải Nhất cuộc thi thơ đồng bằng sông Cửu Long do các Hội Văn học - Nghệ thuật trong khu vực nầy liên kết tổ chức, tỉnh Cần Thơ đăng cai. Nhưng một sự cố lạ lùng chưa từng có đã xảy ra: Nhà thơ Phạm Sĩ Sáu, trưởng Ban Giám khảo cho hay, một số cơ quan "có thẩm quyền" ở thành phố Cần Thơ (thực chất là không có thẩm quyền) đã yêu cầu Ban Giám khảo chọn lại bài khác để trao giải Nhất, vì bài nầy u ám quá. "Trăng thì phải sáng, thậm chí rất trong sáng chớ không thể nào nghẹn được". Ban Giám khảo đã quyết định không chấm lại, cuối cùng họ quay sang tác giả. Nhà thơ Hoài Tường Phong cho biết, mấy ngày nay chủ tịch Hội Văn nghệ Cần Thơ yêu cầu ông làm đơn từ chối giải thưởng với lý do "tôi không có gởi dự thi". Ông khẳng định rằng "tôi đã gởi dự thi", sau đó vị chủ tịch Hội Văn nghệ lại yêu cầu ông làm đơn xin từ chối giải thưởng với lý do "Thơ tôi có nhiều câu chữ không phù hợp với tiêu chí cuộc thi". Ông Phong nói "Đó là việc thẩm định của Ban Giám khảo".
Xin miễn bình luận về sự kiện nầy.
Mời các bạn đọc bài thơ TRĂNG NGHẸN
đã được công bố giải Nhất vừa qua.
bài thơ TRĂNG NGHẸNMẹ sinh tôi vào một đêm rằm mưa gió ngày xưa,
Lúc chào đời đã lỡ hẹn cùng vầng trăng viên mãn.
Vùng tản cư hồi nầy ruộng hoang nhà trống,
Rước được bà mụ vườn, ngoại cực trần thân.
Tôi lớn trong quê mùa như cây tạp vườn hoang,
Bảy tuổi biết leo lưng trâu, không từng ngồi xe đạp.
Không biết lời bải buôi để mua lòng người khác,
Nên thua thiệt cả đời vì không thể dối lừa ai.
Ngơ ngác buổi ra thành, trước cuộc sống đua chen,
Mười năm sau chưa gội rửa cho mình thành dân chợ.
Lớp phèn hết bám chân, nhưng chất chân quê vẫn còn đó,
Tôi tranh thủ những tháng hè, thích về lại thăm quê.
Bè bạn theo đuôi trâu một thời, mơ ước nhìn tôi,
Tưởng tôi thoát kiếp ngài, nhởn nhơ hóa bướm.
Tôi nhìn vẻ hồn nhiên của đám bạn xưa thèm quá,
Cộng một chút phù hoa đâu thêm lớn tâm hồn.
Mỗi lần về quê bè bạn cũ lại vắng hơn,
Gái mười bảy đã lấy chồng, trai hai mươi đòi vợ.
Cô bạn xưa nách con ngang nhà mua chịu rượu,
Đôi mắt ướt một thời bẽn lẽn ngó bàn chân.
Xóm bên sông nhiều cô gái rời quê,
Về thăm nhà xênh xang lụa là hàng hiệu.
Vài căn nhà xây, đổi đời nhờ những đồng tiền báo hiếu,
Khởi sắc một vùng quê sao nghe có chút bùi ngùi.
Đồng bằng quê hương tôi nhiều cái nhất ngậm ngùi:
Sản lượng lúa nhiều, vùng cá ba sa lớn nhất,
Đầu tư văn hóa thấp và khó nghèo cũng nhất,
Và cũng dẫn đầu, những cô gái lấy chồng xa.
Chập tối buồn ra nhìn bến nước cô đơn,
Vầng trăng vừa lên đã bị mây mưa vần vũ.
Tôi chợt nhớ lần lỗi hẹn đầu đời, trăng cũ,
Vầng trăng nghẹn hoài, chưa tỏa sáng một vùng quê.
Hoài Tường Phong
Tác giả Hoài Tường Phong ở nhà số 94A/17, đường Trần Quang Diệu, phường An Thới (Bình Thủy, Cần Thơ).
Ông sinh năm 1945
________________ _________TIN MỚI NHẬN:Chiều ngày 3-03-8010, Ban thường vụ Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật thành phố Cần Thơ đã họp và chính thức quyết định loại bỏ giải Nhất của bài thơ Trăng Nghẹn của Hoài Tường Phong.
Rõ ràng đây là một sự lạm quyền hay lộng quyền thô bạo chưa từng có của một Hội văn nghệ địa phương
vì đây là một giải thơ của khu vực ĐBSCL.
Thật không còn gì để nói.
_________________
Vietnam Library Network
Lời người đăng bài:
Bài thơ TRĂNG NGHẸN chưa phải là bài thơ toàn bích, nhưng đã làm trọn được vai trò chuyển tải thông điệp của nó, bên cạnh đó Tác Giả đã không là Thợ Thơ làm theo đơn đặt hàng . Thật Lý Thú !
NhàQuê Mar 08, 2010
-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-
THẤY THÊM GÌ VỀ CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN IV QUA BÀI VIẾT CỦA THỌ HẢI ?
Cấm SơnTHẤY THÊM GÌ VỀ CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN IV QUA BÀI VIẾT CỦA THỌ HẢI ?
Thạch Sơn (ở vài trang mạng khác thì dùng bút danh Thọ Hải),có lẽ là một trong những người nằm trong Ban tổ chức cuộc thi thơ ĐBSCL lần IV,lại vừa có bài viết tiếp về cuộc thi này,mang tựa đề: “Điều “tồn nghi” từ cuộc thi thơ ĐBSCL lần IV-2009”.Qua đó,hé lộ thêm cho giới quan sát nhiều thông tin khá thú vị ,thuộc phía hậu cung.Cấm SơnTHẤY THÊM GÌ VỀ CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN IV QUA BÀI VIẾT CỦA THỌ HẢI ?
1-Cấp sơ khảo cuộc thi gồm có ba người.Một, ông Trịnh Bửu Hoài (theo nhiều nguồn tin chính thức ông này là trưởng Ban sơ khảo kiêm ủy viên Ban chung khảo).Hai,ông Kim Ba (ủy viên).Ba,ông Nguyễn Thượng Hiền (ủy viên).Trong đó,hai ông đầu đều là nhà thơ Hội viên Hội nhà văn VN còn ông Nguyễn Thượng Hiền chỉ là nhà thơ “trơn”,chưa phải hay “không phải” là Hội viên Hội nhà văn VN.
2-Cuộc thi có cả thảy 915 bài tham dự.Ông Nguyễn Thượng Hiền(NTH) cho điểm 5 trở lên được 50 bài; từ điểm 4 xuống tới điểm 3 là 35 bài ;còn điểm 2 là 830 bài.(Trong lúc đó,hai ông sơ khảo còn lại đã cho điểm 915 bài dự thi kia như thế nào thì không thấy tiết lộ.)
3-Bấy giờ,theo ông Thạch Sơn trong bài viết nói trên, “… vì ông Hiền cho nhiều bài điểm liệt là 2 như thế, nên “Trưởng ban tổ chức (vẫn) để cho Ban Sơ khảo tính điểm chọn bài vào Chung khảo chủ yếu căn cứ vào điểm của hai ông Trịnh Bửu Hoài và Kim Ba”(KB).Nghĩa là ,bấy giờ,bằng một phương cách như thế nào đó ,dù ông NTH vẫn còn vai trò chức trách quyền hạn của một trong ba vị trong Ban sơ khảo , song quan điểm,ý kiến của ông trong việc thẩm định 915 bài thơ dự thi ,thể hiện tập trung qua bảng thống kê điểm chấm nói trên,đã bị “ai đó” có thẩm quyền trong Ban sơ khảo loại bỏ,không chấp nhận, dưới sự đồng tình “vẫn để” (như vậy) của ông Trưởng Ban tổ chức Phan Huy. (PH)
4-Vậy cái người “ai đó” là ai nhỉ?Để làm gì?Vì sao ông Trưởng Ban tổ chức PH “vẫn để cho Ban sơ khảo…”,mà trưởng của nó là ông TBH, làm cái điều lấn áp,vô hiệu cả tờ quyết định bổ nhiệm thành viên Ban sơ khảo của ông trước kia (và vẫn còn giá trị cho đến thời điểm đó…)?Và,một khi đã như vậy thì cuộc thi có phải đã bị hỏng hư,méo mó,thậm chí đã bị một mưu đồ tư tà nằm ở đâu đó soán đoạt thành công cơ cấu khách quan “ba chân vạc giám khảo” ngay từ sự kiện kỳ dị này:Bỏ (gần như toàn bộ) kết quả điểm chấm của một thành viên trong Ban sơ khảo để hai người còn lại có thể “chọn bài vào chung khảo” theo ý của “ đôi ta”?
5-Tất nhiên,người viết bài này rất biết rằng kết quả sơ khảo, chỉ lấy từ điểm chấm của KB và TBH nói trên , vẫn phải tiếp tục đưa lên cho cấp chung khảo chấm lần hai ,cũng là lần cuối cùng, để từ đó cho ra kết quả giải thưởng.Thế nhưng,tại đây,vấn đề soán đoạt tư tà cuộc thi nói trên vẫn đâu đã hết.Với tư cách là người được Ban tổ chức “bố trí” như thế này: “xét thấy trong Ban Chung khảo cần có một người đã nằm trong ban Sơ khảo để xem xét các bài thơ có lý có tình hơn, có thể trình bày lại các ý kiến của Ban sơ khảo (cũng do chính Trịnh Bửu Hoài làm trưởng) vì sao lại đưa 60 bài này vào Chung khảo, nên Ban tổ chức tiếp tục mời nhà thơ Trịnh Bửu Hoài làm thành viên ban Chung khảo, chứ không hề có việc “xin xỏ” nào cả ”( Thọ Hải giải thích,xác nhận trong một bài viết trước kia ) thì rõ ràng ,tại đây,TBH vừa được quyền “cho điểm sơ khảo lần 2 và cuối cùng một mình” (vì đã không hề có quy chế lấy điểm tổng bình quân kết quả sơ khảo cộng vào điểm tổng bình quân cấp chung khảo-rồi chia hai- xảy ra ) trong tư cách một trong ba ủy viên Ban chung khảo lại vừa được phép làm nhiệm vụ lobby công khai cùng hai giám khảo còn lại theo một định hướng nhân sự “được phép trang điểm giải thưởng”như thế nào đó…
6-Cái gì thúc đẩy hình thành nên hiện tượng TBH trong cơ cấu liên thông hai cấp giám khảo trong mục đích phá hỏng “thế ba chân vạc” như vậy?Có phải còn có một thế lực không chính danh nào khác bên ngoài cuộc thi này đã cố tình chen tay vào nhằm “thực thi chính sách nhân sự có thể được trang điểm giải thưởng” như thế nào đó,bất chấp tác phẩm của họ hay dở ra sao,có điểm cao thấp với các tác phẩm cùng vào được chung khảo còn lại như thế nào (dù chỉ hình thành từ tình trạng đã bị phá thế “giám khảo ba chân vạc” nói trên rồi) ,tập trung “ác liệt” nhất nơi cửa ngõ cấp chung khảo,mà TBH (dưới sự đồng thuận vô tình hay cố tình của ông trưởng Ban tổ chức PH) là người được ký thác,phân công vào chuyện này ,từ một ai đó?!
7-Người viết bài này đặt ra nghi vấn này có khi đang tạo ra một điều rất đáng ngạc nhiên cùng dị ứng cao độ cho những ai xưa nay vốn dĩ thiệt thà trước màu hào quang lấp loáng rạng ngời cao cả luôn tỏa ra từ những người có mác nhà văn nhà thơ cấp TW ,có dính dáng gần xa tới cuộc thi thơ này.Tuy nhiên,nếu không đặt nghi vấn này ra thì không thể giải thích được nhiều vấn đề bất thường không thể không chú ý đặc biệt nơi cuộc thi.Đó là vì sao bài Sương Hồ của Lê Thanh My,vừa lạc đề tới vạn dặm xa,vừa trống rỗng về trình độ, tính chất nghệ thuật,vừa lấy những hình ảnh “Giang hồ -túi rỗng-mộng đầy trăng”, “ Hảo Hán, hề…,bó gối ,khoanh tay”, “Ta mang hồn đi rong” ( mang đầy chất bụi đời xã hội đen thời trung cổ bên Tàu )làm ngọn cờ lý tưởng thẩm mỹ cho thông điệp nghệ thuật,cho đề nghị nghệ thuật tột cùng của nó cùng cuộc sống hiện nay (vốn đang có nhiều vấn đề kinh tế -chính trị nội ngoại phức tạp đặt ra trước mắt người ĐB nói riêng , cả nước nói chung) mà lại có thể đẩy lên tới giải hai ,hạng trên, từ 2 điểm liệt của giám khảo Nguyễn Thượng Hiền; điểm 4 của giám khảo Kim Ba ?( nhất là khi đây là một cuộc thi mà ông trưởng Ban tổ chức “mọc lên” từ tư cách đương kim chủ tịch một cơ quan văn hóa nghệ thuật cấp nhà nước TP trực thuộc TW ,có sự tài trợ của Hội nhà văn VN,có sự giám sát theo dõi trực tiếp của ông phó chủ tịch Hội nhà văn VN kiêm chủ tịch Hội nhà văn TPHCM Lê Văn Thảo).Đó là vì sao,bằng mắt thường thôi,rất nhiều người đều thấy mồn một ,rõ ràng các tác phẩm đang nằm ở giải khuyến khích trong cuộc thi thì lại hay hơn “đối với” những bài nằm ở các hạng giải phía trên nó,trong đó có cả bài Sương Hồ của Lê Thanh My vốn đã sai hẳn đề tài như trên đã nói?
8-Nên chăng phải chấm lại toàn bộ bằng một cơ chế nhân sự ,bằng một quy trình tính điểm có đủ tính khoa học và khách quan bên trong hoặc là phải hủy toàn bộ cuộc thi này để tổ chức lại cuộc thi lần IV vào một dịp khác vì những dị thường đặc biệt tồn tại trong hệ thống giám khảo cùng dọc dài theo tiến trình xảy ra cuộc thi nói trên?Vì còn danh giá gì nữa,vui vẻ hãnh diện gì nữa nơi cuộc thi này dù cho bằng chứng nhận giải thưởng cùng tiền bạc tương ứng có được phát ra ?!
CẤM SƠN 16/3/2010
-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-
SỰ TÙY TIỆN Ở CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ IV – 2009LÊ XUÂN
(Thư ký cuộc thi thơ ĐBSCL lần thứ 4 - 2009) SỰ TÙY TIỆN Ở CUỘC THI THƠ ĐBSCL LẦN THỨ IV – 2009Sau khi cuộc thi Thơ khu vực ĐBSCL lần thứ 4- 2009 do Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) TP Cần Thơ đăng cai tổ chức, được công bố lên mạng thì có nhiều ý kiến trái chiều về bài “Trăng nghẹn” đoạt giải Nhất của tác giả Hoài Tường Phong. Việc khen chê là điều bình thường sau mỗi cuộc thi. Thậm chí có cuộc thi đã trao giải rồi, Ban tổ chức thấy có sự cố vẫn có thể công bố rút giải lại. Nhưng điều đáng nói ở cuộc thi Thơ lần này là sự lạm quyền, tùy tiện của ông Phan Huy – Chủ tịch Liên hiệp các hội VHNT TP Cần Thơ làm Trưởng ban tổ chức.
Trước hết phải khẳng định một điều, đây là cuộc thi ở cấp khu vực thuộc 13 tỉnh, thành ĐBSCL thỏa thuận, góp tiền thưởng để tạo một “sân chơi” nhằm đánh giá và động viên cho sự phát triển thơ ĐBSCL chứ không phải cuộc thi Thơ của TP Cần Thơ, nên những việc quan trọng đều cần có ý kiến của Chủ tịch các Hội VHNT trong khu vực. Đằng này ông Phan Huy phớt lờ tất cả, không tôn trọng ý kiến ban Chung khảo và của công chúng yêu thơ. Từ đó dẫn đến một số sai lầm đáng tiếc:
Cái sai thứ nhất là dung túng cho một thành viên ban Sơ khảo: Đó là ông Nguyễn Thượng Hiền, một hội viên rất yếu về thẩm định thơ. Thơ ông Hiền chỉ đăng ở cấp quận, huyện. Trong khi đó ở TP Cần Thơ và các tỉnh khác không thiếu các nhà thơ là hội viên Hội nhà văn Việt Nam. Chính ông Hiền đã để lại một hậu quả nghiêm trọng. Ông chỉ chọn 50 bài từ điểm 5 trở lên để đưa vào vòng Chung khảo. Số còn lại ông chỉ “liếc qua” rồi cho điểm từ 4 trở xuống, trong đó có khoảng 830/915 bài bị điểm 2. Thành thử rất nhiều bài bị điểm oan, bởi ông Hiền cho nốc-ao ngay từ vòng loại. Việc làm này buộc ban Sơ khảo phải gỡ rối bằng cách chủ yếu căn cứ vào điểm của 2 giám khảo còn lại là nhà thơ Trịnh Bửu Hoài và nhà thơ Kim Ba để chọn bài vào Chung khảo. Lẽ ra thấy tình hình như vậy, ông phải đình chỉ ngay ông Hiền, mời một thành viên khác để cùng hai giám khảo chấm lại 830 bài do ông Hiền cho điểm 2, nhưng ông đã lờ đi. Kết quả 60 bài được chọn vào vòng Chung khảo cũng chỉ là tương đối. Theo tôi sẽ còn nhiều bài khá, bài hay bị bỏ lọt. Như vậy cái sai này là hệ lụy của những cái sai sau, nó không phản ánh trung thực thơ của các tác giả.
Cái sai thứ hai ông đổ thừa trách nhiệm cho người khác : Sau khi có kết quả Chung khảo, ông và mọi thành viên đã ký vào biên bản (có 5 chữ ký tất cả, tôi còn giữ văn bản) rồi bảo tôi (Lê Xuân - Thư ký cuộc thi) đưa thông tin này lên mạng để báo cho mọi người vui mừng, phấn khởi và thăm dò dư luận. Ông tỏ ra rất phấn khởi khi đơn vị mình đăng cai đoạt được 2 giải: Nhất và Ba. Nhưng sau khi có một số ý kiến khen chê bài giải Nhất. Đặc biệt có một số ý kiến cá nhân “ngoài văn chương” phê phán bài “Trăng nghẹn” là bi quan, đen tối, nói xấu ĐBSCL, thế là ông sợ liên lụy đến chức vụ, đã nuốt lời, phê bình tôi tự đưa kết quả lên mạng. Thời đại ngày nay là thời đại luôn bùng nổ thông tin, ít cái có thể che giấu. Và việc tôi đưa thông tin về kết quả cuộc thi lên mạng là thông tin báo chí, rất có lợi cho việc quần chúng yêu thơ thẩm định tác phẩm. Không có trọng tài nào công bằng hơn công chúng và thời gian. Mặt khác, cũng không có quy chế nào, văn bản nào của cuộc thi Thơ lần này cấm đưa thông tin lên mạng.
Chính nhà văn Lê Văn Thảo, nhà thơ Phạm Sĩ Sáu, nhà thơ Trịnh Bửu Hoài, nhà văn Nguyễn Khai Phong đều bảo cần phải đưa kết quả cuộc thi lên mạng ngay, để còn 7 ngày nữa là đến Nguyên Tiêu, trao giải. Kế hoạch cũng đã lên thật hoành tráng, có truyền hình trực tiếp để tôn vinh thơ khu vực ĐBSCL. Nhưng vì sợ cấp trên nên ông đã ngừng việc trao giải trong đêm Nguyên tiêu. Và ngày 3- 3- 2010, ông tổ chức cuộc họp “Thường vụ mở rộng” lãng xẹt, trong đó có 6/9 vị ở cuộc họp này lại là dân “ngoại đạo” văn chương, để cuối cùng ông căn cứ vào số đông 7/9 đồng ý không trao giải Nhất. Biên bản cuộc họp cũng đã được gửi cho Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Cần Thơ xem xét. Việc làm này ông không hề tham khảo ý kiến Chủ tịch các hội VHNT khu vực ĐBSCL, không tôn trọng kết quả của Ban Chung khảo. Phải khẳng định một điều rằng: Ban thường vụ Liên hiệp các Hội VHNT TP Cần Thơ không có quyền cùng ông Phan Huy hủy giải Nhất.
Cái đáng phê phán thứ ba là ông thay đổi thái độ và quan điểm như thay áo:. Sau khi báo chí lên án một số việc làm tùy tiện và lạm dụng quyền hạn của ông thì ông lại ngụy biện. Lúc ông bảo: “Mọi việc đều do tôi- Trưởng ban tổ chức cuộc thi, quyết định”. Lúc lại bảo: “Bản thân tôi vẫn tôn trọng ý kiến của Ban Chung khảo”. Khi thì nói: “Để chờ ý kiến cấp trên”. Lúc lại “dụ” ông Hoài Tường Phong như dụ trẻ con, bảo ông “rút giải”, hoặc “không dự thi”, hoặc “ông không nhận giải, sang năm tôi sẽ đầu tư cho ông số tiền bằng giải thưởng (6 triệu) để in tập thơ”… Và sau nữa ông tuyên bố hùng hồn: “Tuần sau sẽ vừa mừng trụ sở hội mới và trao giải cuộc thi thơ luôn” (Báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh ngày 14- 3- 2010). Đến hôm nay, cơ quan đã chuyển về trụ sở mới vừa sửa chữa xong. Liệu tuần này ông có tổ chức phát giải không? Dư luận đang chờ đợi lời ông Phan Huy xem có thành hiện thực không? Lẽ ra những chuyện ngụy biện loanh quanh đó không nên có ở một vị Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT của một thành phố Đô thị loại I, trực thuộc Trung ương. Quả là “lưỡi không xương nhiều đường lắt lẻo” của một người cơ hội và mắc bệnh sĩ.