VĨNH BIỆT CHẾ BỒNG LAI-NGUYỄN THANH LIÊM, CHS/TRUNG HỌC CÔNG LẬP BẾN TRE-KIẾN HÒA THẾ HỆ 1956
TIỄN HÀNH KHÁCH 6 TOA 1956 ĐẾN GA CUỐI
Nắm tro về cạnh người thân
Miền quê xinh Nhuận Phú Tân thuở nào
Nhớ xưa vườn cũng mừng chào
Những người bạn nhỏ lần đầu đến đây
Phía sông có Cù Lao Dài
Ruộng nhà lúa chín tới ngày bội thu
Đã qua sáu chục năm dư
Vẫn còn ghi dấu tâm tư khó nhòa
Giáo đường chuông đổ ngân nga
Theo về Nước Chúa ... Đời là cơn mơ
Chuyến xe đến rước đang chờ
Chào nhau ... Chúc sớm cặp Bờ Tịnh Yên
..
Còn đây nhớ mãi Người Hiền
Bạn bè phong tước Xứ Chiêm từ hồi
Sáu sáu năm vững vị an ngôi
Đắc nhân tâm dễ ở đời mấy ai
Thay Bằng Hữu: Chánh Lục Bộ NhàQuê
Jun17, 2022
CHUYỆN CŨ THỜI ĐI HỌC
(Trích trong Tùy Bút: NHỮNG CON ĐƯỜNG XƯA EM ĐI, Tuyển Tập Thơ Văn của NhàQuê. Xuất bản 2019)
Trước 1960 chỉ chung quanh chợ có lác đác vài cái nhà, còn trở đi là bờ đê lớn trơn trợt gập ghềnh, hai bên bờ toàn "lức và u du (tầm vu)". Thời Cá Phi du nhập vào Việt Nam, khu vực nầy người ta đào ao nuôi cá tràn lan nên xóm còn có tên "Hồ Cá Phi".
Cá Phi có đặc điểm sanh sản nhanh mà lớn cũng nhanh, chỗ NhàQuê có thả thử vài cặp mà đến mùa gặt đã đặc nước, cá phi giống như cá rô nhưng màu đen như Phi! Tuy nhiên cũng có loại màu xám. Cá rô kho nấu thế nào thì cá phi đều nấu nướng y chang "công thức".
Thình lình có khách đến chơi không cần ra chợ chi xa, vợt ít con và sẳn rau muống bò tràn lan dưới ao, Má sắp nhỏ cook một lát là có nồi canh chua nóng hỗi, kêu Cu Tí chạy lại quán gần nhà "mua cho Ba vài xị bửa nào Ba trả tiền" là thù tạc bạn cố tri tới khuya: Cố tri đi hết cố lì ngồi đây! Còn nhậu trơ trơ, bớ Năng! Nhà ngươi lại đang cố lì ở bễn phải hôn?? Hôm nay May 08,2005 !!
Rồi đùng một cái có tin đồn "Cá Phi Ăn Bị Cùi" làm cho ngành nuôi cá bị khựng lại, có nơi bỏ hẳn, lâu sau chẳng ai chuyện gì thành được giải thích là bắt trộm cá bị chủ vớt rụng vài lóng!!
Xa hơn về hướng Bắc con lộ là đồng trống, mùa gió chướng ruộng khô "phe ta" thả diều đủ màu đủ cở, tiếng sáo vi vu trầm bổng theo cơn gió, có lúc đột nhiên gió mạnh đứt dây, diều chao lượn tới tận bắc Hàm Luông.
Từ 1960 làn sóng chuyển cư làm dân số đột ngột tăng, các bờ có sẳn của các hồ cá phi không đủ để làm nền cất nhà, người ta phải đào thêm ao lấy đất lên nền và dùng ao để chứa nước nấu ăn tắm giặt. Ðể đừng sạt lở bờ được trồng thêm đu đũa (so đũa), so đũa lớn nhanh: cây dùng làm chuồng trại chăn nuôi hoặc dùng lấy nắm mèo (mộc nhĩ), lá so đũa "thầy" rất khoái. Ðu đũa trồng dày đặc làm hàng rào chăm sóc cắt tỉa đẹp không thua gì kim quít.
Nhà anh Nguyễn Thanh Liêm cất theo kiểu cách ấy là một trong số tiền phong trong giai đoạn phình trướng của Tỉnh Lỵ, nhưng khu nầy kể như ngoại ô vì thuộc xã Phú Khương.
Dù học chung lớp nhưng anh Liêm thuộc hàng đàn anh về tuổi và về tác. Anh hiền lành và đắc nhân tâm, anh tái cử liên tiếp Trưởng Lớp bọn NhàQuê. Anh mang tước hiệu tôn thất nước Chàm: Chế Bồng Lai.
Số là thầy Trần Văn Toàn dạy sử (Trà Toàn) gọi ngay chốc anh Liêm lên đọc bài, anh đứng cười cười lâu lắm, cũng cái cười đắc nhân tâm, bên dưới "cứu giá" nhắc cho anh vị vua hiễn hách của Chiêm Thành là Chế Bồng Nga, vì nhắc lén nên anh nghe ra làm sao mà anh sáng tạo, kết hợp nhuần nhuyễn Chế Bồng Nga và nhà thủy tạ Bồng Lai thành vua Chiêm có tên mới Chế Bồng Lai. Ðiển tích nầy dành bản quyền cho anh từ đó.
Bà xả anh, chị Huỳnh Thị Bọ cũng là trưởng lớp nhiều nhiệm kỳ của một lớp khác, chị được tuyển làm giám thị trong trường từ lúc bọn NhàQuê học năm cuối cùng, có việc lên văn phòng không được gọi là Chị nữa, phải gọi bằng Cô như gọi quý thầy cô khác; Ðau lắm!! Nỗi đau bị giáng cấp khơi khơi!
Có lần cuối năm dương lịch anh Liêm dắt một đám về quê anh xã Nhuận Phú Tân bên Mõ Cày gần Cù Lao Dài, ở ăn tết Tây xong mới trở về trường học tiếp, thành ra lần đó cây vú sữa trắng, cây vú sữa trái rất to nhà anh bị ruồng bố tới hai năm, may là mùa ấy vườn dâu chưa kết trái nên thoát khỏi trận càn đó!!
Nhà anh Liêm ở đi học hình như có vài bạn ké hoặc nhà kế bên: Nguyễn Ngọc Diêu, Nguyễn Ngọc Ngoạn, Nguyễn Hiếu Liêm, Ðinh Thanh Tuyền(?) Huỳnh Hữu Phước: Vĩnh biệt anh Phước...(có lần đứa bạn dắt tới chơi ở nhà bạn Thế ở gần chợ Mõ Cày, chợt nhìn thấy ảnh của anh Phước trên bàn thờ, hỏi ra mới biết Thế là em của anh Phước).
Cuối cùng Lộ Chợ Lạc Hồng hay Lộ Hồ Cá Phi vượt ngang đường Nguyễn Huệ nối dài, con đường có nói phần trước là đi Tú Ðiền, Hữu Ðịnh và Lộ Chợ Lạc Hồng gặp liền Cầu Bà Mụ vì con rạch cầu Cá Lóc uốn éo nhiều đoạn tại đây rạch rất gần đường. Cầu Bà Mụ là cây cầu gổ có tay vịn bắt ngang con rạch cầu Cá Lóc vào đến đây đã hẹp lại rất nhiều; sắp cùng.